baner

Babia Góra

     Babia Góra położona na niewielkim wzgórzu, na północno-zachodnim krańcu Puszczy Białowieskiej w odległości ok. 1 km na południowy wschód od Zalewu Siemianówka, na terenie Gminy Narewka, w powiecie hajnowskim, w województwie podlaskim. Miejscowość składa się z dwóch części: pierwsza położona wyżej, druga niżej. Do wiosny 2007 roku ulica była brukowana kamieniem o różnej wielkości, teraz jest już asfaltowa. Według zapisów w księgach parafialnych kościoła katolickiego w Narewce wieś powstała w II połowie XVIII wieku, a w 1854 roku żyły tu same kobiety - stąd prawdopodobnie pochodzi jej nazwa, choć legendy i przekazy miejscowej ludności mówią trochę inaczej (w dalszej części). 
     Należy zwrócić uwagę, że dawniej tylko bogatsze miejscowości miały brukowane ulice. W XIX wieku w Babiej Górze była karczma prowadzona przez żyda, który został zabity w drodze wracając z Cichawoli (obecnie Białoruś). Specjalnością tej karczmy były tzw. "hałuszki" (odmiana pyz ziemniaczanych), robione na trzy sposoby, w zależności od tego komu podawane: z makiem, z mięsem i ze skwarkami. Do dnia dzisiejszego starsze kobiety tych stron przygotowują to danie.
     Najstarsi mieszkańcy twierdzą, że prawdopodobnie istniał tu również cmentarz, pomimo, że nie było tu cerkwi. Dawniej Babia Góra należała do parafii w Cichawoli, potem w Narewce, a obecnie w Siemianówce. Mieszkańcy twierdzą, że o istnieniu cmentarza świadczy fakt, że w latach powojennych pozyskując piasek na końcu miejscowości (w kierunku do granicy państwowej) wykopywano szkielety ludzkie. Stał tam również krzyż z nazwiskiem Hajduk.
     W Babiej Górze dominuje nazwisko Zubrycki. Wielce prawdopodobnym jest, że powstało ono od nazwy największego zwierza puszczy - żubra, który w miejscowej gwarze nazywa się "zuber". Ludność zamieszkująca przed wiekami ostępy puszczańskie, utrzymująca się z jej darów, handlowała m.in. skórami i mięsem żubrów (podobnie jak mieszkańcy sąsiedniej Siemieniakowszczyzny). Handel taki kwitł szczególnie w Jałówce. Puszczańscy ludzie, którzy przychodzili do handlowych osad, byli ochrzczeni mianem "zubry" lub "madźwadzie", mówiono: "o, pryszli zubry i madźwadzie" ("o, przybyły żubry i niedźwiedzie"). Z tego określenia w przyszłości najprawdopodobniej wzięło się nazwisko Zubrycki i Niedźwiedź.
     Ludzi tych charakteryzuje dosyć masywna budowa ciała. Są oni surowi, nieustępliwi i dumni - w końcu to ludzie puszczy.
      Istnieje legenda powstania nazwy Babia Góra. Głosi ona, że dawno temu, na tej górze, pośród nadnarwiańskich bagien i pusz-czańskich ostępów, mieszkała samotnie kobieta. Nie jest wiadomym, czy zamieszkała tu sama, czy też ludność tej osady wymarła lub też wyginęła. Wiadomym jest, że przez wiele lat przebywała tu sama i w związku z tym okoliczni mieszkańcy i wędrowcy określali to miejsce mianem "Babihara" (kobieta - "baba", góra - "hara").
     Jeden z mieszkańców opowiadając tę legendę umiejscowił ją w czasach biblijnego potopu.    
     Istnieje też przekaz mówiący o powstaniu nazwy Babia Góra. Dawno, dawno temu pozyskaniem owoców lasu zajmowały się kobiety. W okresie zbioru jagód kobiety okolicznych miejscowości chodziły przez obecną Babią Górę w okolice Rękawa, Podkopowskiego oraz na tereny obecnej Białorusi. W związku z tym, że wyprawa była całodzienna, a droga trudna i daleka, prowadząca przez piękne wzgórze - również porośnięte przez jagody - kobiety robiły tu przerwę, posilały się zabranym jadłem i odpoczywały. W miejscowej gwarze kobietę określano mianem "baba" i w związku z tym, w celu określenia tego miejsca przyjęto nazwę "Babihara".
 
     Powyższa treść pochodzi ze strony internetowej "Piękno Ziemi Narewkowskiej - Zalew Siemianówka i okolice. Współczesność, historia, legendy i mity." - www.siemianowka.pl (słowa języka miejscowego posiadają podkreśloną sylabę, na którą pada akcent).